Vergi Ahlakını Etkileyen Faktörler

Genel

Gerçekte, insanların vergi ile ilgili verdikleri kararların temelinde gerek ekonomik, gerek psikolojik ve gerekse sosyolojik olarak farklı nedenler yatmaktadır.

Vergi ahlakı da bu nedenler arasındadır.  

Bireysel faktörler; sübjektif vergi yükü, diğer mükelleflerin ve yaşadığı çevrisinin tutumları, devlete duyulan bağlılık ve güven, siyasal iktidara karşı bakış açısı, dini inanç, yaş, cinsiyet, aile ölçeği, medeni durum, eğitim düzeyi, ırksal özellikler, yükümlünün mesleği ve mükelleflerin kamu harcamaları üzerindeki düşünceleri şeklinde sıralanabilmektedir.

Çevresel faktörler; ise vergi afları, vergi sisteminin karmaşıklığı ve mevzuatların sık sık değiştirilmesi, vergi idaresinin ve vergi denetimlerinin etkinliği, vergi oranları ve muhasebe meslek mensuplarının etkileri şeklinde sıralanabilmektedir.

Görüldüğü üzere bireylerdeki vergi bilinci ve vergi ahlakı üzerinde gerek bireysel gerekse çevresel pek çok faktör etkili olabilmektedir.

Kültür Nedir?                                                                         

Bir toplumun yaşadığı tarihsel süreç içinde ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı her türlü maddi ve manevi özelliklerin bütününe kültür denir.
Kültür, bir toplumun yapı kimliğini oluşturur, onu diğer toplumlardan farklı kılar.  Kültür, bir toplumun yaşayış ve düşünüş tarzıdır.                    

“Kültür tüm öğretilerin unutulduğu yerde varlığını sürdürdüğü şeydir” diyebiliriz. “ Kültür elbette eğitimin değil de unutulduğu yerde başlamaktadır.” Kültür, insanoğlunun maddi ve manevi olarak ürettiği, yarattığı her şey: Gelenekleri, görenekleri, dili, dini, edebiyatı, giyimi, mimarisi, yemekleri vs. Bu durumda aynı topluma bağlı olan insanların davranışları bir birine benzerlik göstermektedir. Tabii ki okumak, gelişimini tamamlamak, makam sahibi olmak insanlara birçok yeni davranışlar getirmektedir. Ancak özünde bir değişiklik olmayacaktır. Toplumlarda teknik ve kültür her gün biraz daha ilerlemektedir. Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü, hars, ekin olarak kültür kavramını anlatım olarak toparlayabiliriz. 

Kültürün Özellikleri

Kültür göreceli bir kavramdır diyebiliriz. Bu göreceye göre ve mantık ile her toplumun kendine özgü kültürü vardır. Kültür tarihseldir. Yani geçmişten günümüze süregelmektedir. Kültür insan eseridir. İnsanlar hem kültürü oluştururlar hem de kültürden etkilenirler. Kültür durağan değildir ve zaman içinde değişir. Maddi öğeler daha hızlı değişir.                                    

Ayrıca her toplumda kültürel değişim hızı birbirinden farklıdır. Kültür bir milletin kendi iradesi ve tercihine bağlı olarak geliştiği için eleştiriye kapalıdır. Bir milletin kültürünü doğru ötekini yanlış saymak doğru olmaz. Her milletin kültürü kendine göre doğru ve yerindedir. Tarih içinde toplumlar birbirinin kültüründen etkilenmiştir. Bu etkilenme coğrafi yakınlık, göç, savaş, ticaret, turizm gibi kanallar yoluyla gerçekleşir ye genellikle güçlü olan milletlerin kültürü diğer ulusları etkiler. Günümüzde dünyanın birçok ülkesinde Amerika ve Avrupa kültürü yaygınlaşmıştır. Bunun nedeni bu toplumların ekonomik ve siyasi olarak güçlü olmasıdır. Tüm bu tanımları ve kültür hakkında bildiklerimizi bir araya getirdiğimizde kültür için şöyle bir tanım yapmamız mümkün olabilecekti; Kültür bir milletin, toplumun geçmişinden günümüze kadar maddi ve manevi olarak kendine özgü oluşturduğu her türlü değerdir. Manevi kültür olarak bir toplumun ahlaki davranışları ve düşüncelerini örnek olarak verebiliriz. Maddi kültür olarak da bir toplumun yarattığı her türlü sanatsal ürünüdür. Kültürün işlevlerini ise; Birey davranışlarını yönlendirerek toplumsal düzeni sağlaması, topluma kimlik kazandırması bir toplumu diğer toplumlardan farklı kılmasıdır. Toplumsal dayanışma ve birlik duygusu verir. “Biz bilinci” Toplumsal kişiliğin oluşmasını sağlar. “sosyalleşme” olarak tanımlayabiliriz.

Kültürün Kazanılması

İnsanların toplumları, ülkeleri birbirinden farklı olsa da biyolojik olarak birbirlerine benzerler ama inanç, düşünce, tutum ve olayları algılayış tarzı bakımından farklılıklar gösterirler. Bu farklılığı ortaya çıkaran etkenlerin başında içinde yetiştikleri kültürel yapıdır. Bireyler, kültürü sosyalleşme süreciyle kazanırlar.
Birey, doğduğu kültürel ortamın özellikleri ana-babasından, yakınlarından, arkadaşlarından, okuldan, sokaktan ve iş ortamından öğrenir.   Ömür boyu süren bu öğrenme ve uyma sürecine sosyalleşme denir.
Birey sosyalleşme süreciyle içinde yaşadığı toplumun bir üyesi olur. Olayları algılayış tarzından giyim tarzına, düşünüş tarzından davranış biçimine kadar her konuda kültürden etkilenir.
Sosyalleşme süreci, aynı toplumdaki bireyleri genel olarak birbirine benzetir. Ancak aynı kültürel ortamda yaşasa bile her insanın yaratılış özellikleri farklı olduğu için kişilikleri birbirinin aynısı değildir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir