Vergi Suç ve Cezaları Nelerdir?

Genel

Devletin kamusal mal ve hizmetlerinin en temel geliri olan vergi zamanında ve eksiksiz tahsil edilmediğinde bu bir suçtur. Yani vergi kanunlarında uygulanan kurallara uygun hareket edilmemesinin bir cezai yaptırımı söz konusudur. Bahsi geçen yaptırımlar, vergi ceza hukuku, vergi usul hukuku ve ceza hukuku kapsamında şekillenir.

1. Vergi Suç ve Cezalarının Sınıflandırılması;

Vergi suçlarının: idari olarak adlandırılan kısmı para cezası gerektiren vergi suçlarını, adli olarak adlandırılan kısmı ise hapis cezası gerektiren kısmı oluşturmaktadır. İdari vergi suçları vergi idaresi tarafından, adli vergi suçları yargı organları tarafından tespit edilecek cezaları belirler.

2. İdari Vergi Suç ve Cezaları;

Vergi Zıyaı Suçu VUK Md. 341’e göre vergi zıyaı;

Mükellefin veya sorumlunun vergilendirilme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. Şahsi, medeni haller ailevi durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretle verginin noksan tahakkuk ettirilmesi veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi zıyaı hükmünde VUK md: 334’e göre vergi zıyaı cezası;

  • Vergi zıyaı cezası ziya uğratılan verginin 1 katı kadar uygulanır.
  • Kaçakçılık sebebiyle vergi zıyaı cezası oluşmuşsa ziya uğratılan verginin 3 katı, iştirak edene 1 katı kadar uygulanır.
  • Vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilen beyannameleri için kesilecek olan ceza %50 oranında uygulanır.

Usulsüzlük Suç ve Cezaları;

VUK md 315’e göre; usulsüzlük vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmasıdır. Genel Usulsüzlük Suçları, Suçun ağırlığına göre birinci derece veya 2. Derece olarak ikiye ayrılmaktadır. Usulsüzlük durumu re ’sen takdiri gerektirirse cezalar iki kar kesilir.

1. Dereceden Usulsüzlük Suçları;

  • Vergi ve harç beyannamelerinin süresinde verilmemiş olması
  • Bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerden her hangi birinin tutulmamış olması
  • Defter Kayılarının ve bunlara ilişkin vesikaların doğru bir vergi incelemesi yapılmasına imkân vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması
  • Çiftçiler tarafından muhtar ve ihtiyar heyetlerince yapılan davete müddetinde icabet edilmemesi.
  • Bu kanuna ait kayıt ve nizam hükümlerine uyulmamış olması. Her yapılan incelemede inceleme tarihine kadar aynı takvim yılı için tespit edilen usulsüzlükler tek fiil sayılır.
  • İşe başlamanın zamanında bildirilmemesi.
  • Tasdiki mecburi olan defterlerden her hangi birinin tasdik işleminin, kanuni süresinin sonunda başlayarak 1 ay geçtiği halde tasdik ettirilmemesi.
  • Diğer ücretlilerden alınan gelir vergisinde, tarh zamanı geçtiği halde verginin tarh ettirilmemiş olması
  • Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin, beyanname verme süresinin ve 15 günlük birinci ek süreyi takiben 15 günlük verilen ikinci sürede verilmiş olması

2. Derece Genel Usulsüzlük Suçları;   

Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin kanuni süresinden itibaren birinci 15 günlük süre içinde verilmemiş olmasıdır.

  • Ekim ve sayım beyanlarının süresi içinde veya kanunda istenilen bilgileri içerecek, doğru bir şekilde yapılmaması.
  • Vergi kanunlarında ifade edilen bildirimlerin zamanında yapılmamış olması; (işe başlamayı bildirme süresi hariç)
  • Vergi karnesinin kanuni süresinin sonunda başlayarak 15 gün geçtiği halde alınmamış olması
  • Tasdiki mecburi olan defterlerden her hangi birinin tasdik işleminin, kanuni süresinin sonunda başlayarak bir ay içinde yaptırılmış olması
  • Vergi beyannameleri, evrak ve belgelerin kanunen belli şekil ve içerik, ekleri ile bunlarla ilgili yapılan diğer düzenlemelere ilişkin hükümlere uyulmamış olması
  • Hesap ve işlemlerin doğruluk ya da açıklığını bozmamak koşuluyla bazı evrak ve belgelerin bulunmaması ya da ibraz edilmemesidir.

Özel Usulsüzlük Suç ve Cezaları;

  • Verilmesi ve alınması gereken fatura, gider pusulası müstahsil makbuzu ve serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması ya da düzenlenen bu belgelerde gerçek dışı tutarlarının bulunması halinde; düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine belgelerde yer alması gereken tutarın %10 tutarında özel usulsüzlük cezası kesilir.
  • Perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, yolcu taşıma listesi, sevk irsaliyesi, günlük müşteri listesi ile Maliye Bakanlığı tarafından düzenlenme zorunluluğu taşıyan belgelerin, düzenlenmemesi, kullanılmaması, bulundurulmaması, düzenlenen belgelerin aslı ile örneğinde farklı tutarlarda yer verildiğinin veya gerçeğe aykırı düzenlendiğinin tespit edilmesi halinde özel usulsüzlük cezası kesilir.
  • Nihai tüketici; fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, fiş vb almaz ise asgari cezanın 1/5’i kadar özel usulsüzlük cezası kesilir.
  • Günlük kasa defteri, günlük perakende satış ve hasılat defter ve Maliye Bakanlığına günü gününe zorunluluğu getirilen defterlerin, tutulmaması, iş yerlerinde bulundurulmaması, yazılmaması gereken işlemlerin günü gününe kayıt edilmemesi, inceleme elemanlarına ibraz edilmemesi, vergi levhası bulundurma zorunluluğu bulunan mükelleflerin bulundurulmaması durumunda özel usulsüzlük cezası kesilir.
  • VUK’da belirtilen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına, bu noktada belirtilen bilgisayar programlarının üretim ve kullanılmasına ilişkin kural ve standartlara uymayanlara
  • Vergi kimlik numarası alma ve kullanma zorunluluğuna uyulmaması
  • Vergi konusu gerekli belgelerin basımı ile ilgili bildirim ödevinin yerine getirilmemesi
  • Maliye Bakanlığının özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen aracın durmaması
  • Damga vergisi ödememiş veya noksan ödenmiş kâğıtları, vergi ve cezası tahsil edilmeden onaylayan veya örneklerini çıkarıp veren noterler adına her kağıt için tahsil edilemeyen damga vergisi adına özel usulsüzlük cezası kesilir.
  • Bilgi vermekten çekinenler ve kanuni yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere özel usulsüzlük cezası kesilir.

Vergi suç ve Cezaları; Kamu düzenini bozma özelliğine sahip olan bir vergi söz konusu olduğunda kanun koyucu bu durumu para cezasına çarptırmak değil hürriyeti bağlayıcı ceza ile hükmüne karar verir. Bu durumda yargılama ve yaptırım uygulama yetkisi ceza mahkemelerine aittir.

Kaçakçılık Suç ve Cezalar;

Kaçakçılık vergi kanunların aykırı davranarak vergi ödememek ya da daha az ödemektir. 18 aydan 3 yıla kadar hapis cezası gerektiren fiiller;

  • Defter kayıtlarında hesap ve muhasebe hileleri yapmak.
  • Gerçek olmayan kişiler adına hesap açmak
  • Matrahın azalması sonucu doğuracak şekilde başka defter, belge vb. kayıt yapmak
  • Defter kayıt ve belgedeki tahrip etme veya gizlemek.
  • Kapsamı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemek ve bu belgeleri kullanmak

3 yıldan 5 yıla hapis cezası gerektiren fiiller;

  • Sahte belge düzenlemek ya da kullanmak
  • Defter kayıt ve belgeleri yok etmek
  • Sayfaları yok etmek

2 yıldan 5 yıla hapis cezası gerektiren fiiller;

Maliye bakanlığı ile anlaşmalı bulunan kişilerin basabileceği belgeleri bakanlık ile anlaşması olmadığı halde basmak veya bilerek kullanmak.

Yukarıda sayılan fiillerden dolayı ilgili makamlara pişmanlık bildiriminde bulunanlar hakkında hüküm, uygulanmaz. Sayılan fiillerden dolayı kaçakçılıkla cezalandırılan kişiye ayrıca vergi zıyaı cezası da uygulanır.                                                                       

Kaçakçılığa İştirak suç ve Cezası;         

Kaçakçılığın suçlarına iştirak eden suç ortaklarının bir suçu işlerken maddi menfaatinin olup olmadığına bakılır.

  • Maddi Menfaati var ise; suçu işleyene verilecek cezanın aynısı kadar adli cezai uygulanır.
  • Maddi Menfaati Yoksa Suçu işleyene verilecek cezanın yarısı kadar adli ceza uygulanır.

Kaçakçılığa iştirak suçu aynı zamanda vergi zıyaı suçuna sebebiyet veriyorsa kayba uğratılan verginin 1 katı kadar vergi cezası kesilir. Bu durumda ceza verilirken maddi menfaat gözetip, gözetmediği önemli değildir. Cezai yaptırım her iki durum içinde geçerlidir.                                                                                 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir