e-fatura ve Görüntüsü itibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme Suçu;

Üst Yönetim Vergi cezalarından Kurtulmak ve İdari Çıkış Yolları

e-fatura, firmaya özgü ayırmaç desen formatlı bir elektronik belge ve desen formatının tek başına bizlere sergileyebileceği bir görselliği yoktur ve bulunmuyor.

Desen formatlı bir dosyayı, belge veya defter görselliğine sahip olarak görüntülemek isterseniz, onu başka bir formata dönüştürmelisiniz.

Bu görevi yazılım teknolojileri kodlamalar ile üstleniyor.

Bundan daha fazlasının yapılabileceğini söylesem ne düşünürdünüz?

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından e-defter için hazırlanan paketlere bakarsanız içerlerinde berat, yevmiye, kebir gibi dönüşüm dosyalarını görülecektir.

Aslında tüm resmi belgeler için bu dönüşüm dosyaları mevcuttur.

Bu dosyalar sayesinde defter ve belgenin görüntüsünü oluşturabiliyoruz.

Dönüşüm dosyaları elektronik defter ve belge teknolojilerinde önemli bir yere sahip.

Gerçekti, e-defter mükelleflerin defter görüntüsünde çok fazla bir değişikliğe gitmesi söz konusu olmuyor.  

Entegratörlere bu konuda çok fazla talep gelmez.  

Çünkü bir aykırılık söz konusu ve örneği yok.

Diğer belgelerde ise durum biraz daha farklıdır.

Kullanıcılara ve mükelleflere görüntüleme konusunda çok geniş bir seçme yetkisi tanınmış durumda.

Mükellefler isterlerse kendi desen dosyalarını kullanabiliyorlar.

Hatta bazı firmalar mükelleflere belge tasarım ara yüzlerini sundular.

Yani elektronik belgenin görünümünü tasarlanıyor.

Elektronik Belgeye Kaçak eklemek;

Elektronik fatura olması tüm elektronik belgelerde mevcuttur.

Denetim tarafındaki e-faturada, bu imkânın ihmal edilircesine çok farklı şekillerde kullanılabildiğini gördüm.

En masum anlatımı ve kullanımı ile mükellefin kendi logosunu faturaya eklemesidir.

Eğer ilgili teknolojilere aşinaysanız, antet veya ayırmaç ile yetinmeyip faturanın sağ üst köşesine masum bir bilgi dahi ekleyebilirsiniz. Kullanıma için verilen mevcut alt yapı buna izin veriyor.

Bazı tuhaf kullanımları da görmeniz mümkündür. Faturaya yeni bir kolon ekleyen veya faturada yer alan desen etiketleri ile işaretlenmeyen bir bilgiyi dönüşüm dosyası üzerinden faturaya ekleyen mükellefler de uygulamada vardır.

Örneğin fatura uygulamalarında döviz dönüşümlerinin veya sıklık, yoğunluk kolonlarının faturaya bu şekilde eklendiğini görebilirsiniz.

Peki, bazı yazılım desenlerini kullanarak bundan daha fazlasının yapılabilmeniz mümkündür.

Fatura Örneği

Kodlamalar çok ciddiye alınmasa da gerçekten güçlü bir dildir. Bu dille veriler üzerinde istediğiniz işlemi yapabilirsiniz.  

Örneğin bazı matematik, logaritma ve fizik işlemler gerçekleştirebilirsiniz.

Yazılım ve kodlamalarını biriz ellediğinizde; faturanın sahasındaki yerini, görünümünü ve net görünümünü teşhis etmek mümkündür. Bu faturayı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından mükelleflerin hizmetine sunulan e-fatura görüntüleyici programı ile açarsanız, aşağıda listesi verilen elemanların belge görüntüsü ile yazılım kod görüntüsünün birbirini tutmadığını göreceksiniz.

Bunun sebebi kod kullanarak bu değerlerin hepsinin değerini isteğinizi sayı ile çarpmış olmanızdandır.  

Örneğin fatura edilen sıvı yağ miktarını 678,19 Litre değil de 6781,90 Litre olarak göreceksiniz.

Ayrıca fatura notu “Yalnız AltıBinYediyüzseksenbirTL Doksan kuruş” yerine “OnAltıbinBinBeşYüzElli TL Doksan Kuruş” olarak görülecek.

Mali mührünüz varsa mesele kalmayacaktır. Benzeri faturaları diledikleri gibi imza edilebilir.

Final olarak bu fatura mevcut uygulama alt yapısı itibariyle Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından sağlanan tüm kontrollerden geçerek karşı tarafa ulaşacaktır.

Bunun temel sebebi yazılım ile ilgili sağlanan serbesti ve faturaya gömülü stil kodlarının kontrolünün mümkün olmamasıdır.

Farklı bir ifade ile fatura görüntüsü ve yazılım kodları ile işaretlenen veri birbirine eş mi şeklinde bakan bir e-belge sistem olmamasıdır.

İsteğe göre fatura görüntüsünde sadece belli rakamlarla oynandı ve belli ifadeleri değiştirildi.  

Yazılım kodlarının işaretlediği veriler ise aynı şekilde kaldı.

Ne kadar değişiklik yapılabilir diye sorarsanız, “bir sinek bir fili rahatlıkla taşıyabilir” diye rahatlıkla söylenebilir.

Bu faturanın içine tamamen farklı ikinci bir fatura da uygulanabilir.   

İşte bu sebeplerle e-faturamız ve diğer elektronik belgelerimizin başımızı ağrıtma potansiyeli pek ala mevcut görünmektedir.  

Mükellefler açısından olası durum: Mükelleflerin yazılım kodlarını ve desenlerini bir kod editörle açıp içeriğini kontrol etmesi mümkün olmaz.  

Bir mükellef böyle fatura ile yanıltıldığında ne şekilde hesap verilebileceğini göz önünde bulundurmalıyız.

Kamu İdaresi Açısından olası durum: Bu fatura ile belli rakamların yüksekliğine duyarlı tüm risk analizi ve denetimlerini atlatabiliyoruz.

Özellikle arşiv fatura açısından bakıldığında Gelir İdaresi Başkanlığına raporladığınız tutarlar ile nihai tüketicinin göreceği tutarlar birbirinden ayrıldığından dikkat çekmemektedir.  

İki mükellefin anlaşması (iki sahtecinin faturalaşması gibi – BA – BS’nin kaldırılması) durumunda e-faturalardan ayrıştırıp veri tabanına kaydettiğiniz bilgilerle mükelleflerin defterlerindeki bilgilerin tutarlı olmadığını ve analizlerinizin yanılması ise paha biçilemez.

Denetçiler Açısından olası durum: Elektronik belge üzerinden denetim yapan denetçilerin ekstra bir iş yükü yükleneceği, elektronik olarak ayrıştırılan veriler dışında faturaların tek tek görüntülenmek zorunda kalınabileceği olası durumlara eklemeliyiz.

Mali Mevzuat Açısından olası durum:  509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde elektronik belgelerin görüntüsü ile yazılık ve kod etiketlerinin işaretlediği verilerin birbirleriyle tutarlı olması konusunda bir uyarı göremedim. Görüntüsü itibariyle yanıltıcı belge düzenleme suçunu da mali mevzuatımıza eklemeyi düşünmeliyiz. Böyle bir suç ile karşılaştığımızda somut olayı hangi soyut kurala göre yorumlayabileceğiz.    

Elektronik defter ve belge uygulamaları sayesinde sahte belgeyi bitireceği düşünüyorduk ki maalesef daha beteri olacak gibi gözüküyor.  

Bu durum sahteciliğin bitmesinden ziyade şekil değiştirmesi diye adlandırıyorum. Türedi sahtekarlar elinde koçanla gezen değil kod yazanlar olacak bunu bilemeyiz.

************************************************************************

Sayfalarımda beni Takip eden;

Sayın,

Siz Kişisine,

Bu siteyi ziyaret eden kişi, Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır.

Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir.

Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegâne dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hâkim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir.

Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; “enginsahin” ve “enginsahin. info” ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır.

“enginsahin. info”, söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir.

Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir.

“enginsahin.info”, söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.

Saygılarımızla.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir