Verginin Zamanında Ödenmemesinin Hukuki Sonuçları hakkındadır.

Vergi cezalarından Kurtulmak ve İdari Çıkış Yolları

1.Gecikme Zammı Uygulaması: Vergi alacağının zamanında ödenmemesi hâlinde izlenecek yollardan biri olan ve geciken vergi alacağına yönelik gecikme zammı; muaccel hâle gelen her tür kamu alacağına uygulanır.

Vergi alacağının ödeme süresi içinde ödenmeyen kısmına, vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %1,40 oranında gecikme zammı uygulanır ve bu ceza da 1 TL’den az olamaz. Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir.

2.Vergi Alacağının Cebren Tahsili: Vergilendirme ilişkisinde mükellef her zaman borcunu rıza en ödeme yaklaşımında olmayabilir.

Bu durumda vergi alacağı, devlet tarafından 6183 sayılı Kanun kapsamında ya zorla tahsil edilir ya da zorla tahsile imkân verecek şekilde koruma altına alınır.

Teminat veya şahsi kefalet: Mükelleften, tahsil kolaylığına göre sırasıyla para, banka teminat mektubu, hazine tahvil ve bonoları, hisse senetleri, menkul ve gayrimenkul mallar teminat olarak istenebilir.

İhtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz: İhtiyati tahakkuk, kamu alacağının güven altına alınabilmesi için mükellefin henüz tahakkuk etmemiş olan vergilerinin olağan vergileme süreci izlenmeksizin tahakkuk ettirilmesidir.

Vergi alacağının vadesi geçtiği hâlde tahsil edilememesi durumunda vergi idaresi, alacağın cebren tahsili için aşağı usullerden birini uygulayabilir.

Birinci Tahsil Şekli: Borçlu teminat göstermişse teminat paraya çevrilir veya kefilin takibine geçilmek suretiyle alacak tahsil edilir.

İkinci Tahsil Şekli: Borçlunun, borcuna yetecek ölçüde malları haczedilerek paraya çevrilir.

Üçüncü Tahsil Şekli: Gerekli şartların oluşması hâlinde borçlunu iflası istenir ve alacak iflas masasından tahsil edilir.

Vergi alacağının cebren tahsil edilebilmesi için, vergi borçlusuna usulüne uygun olarak ödeme emrinin tebliğ edilmesi gerekir.

Ödeme emriyle vergi borçlusuna 7 gün içerisinde borcunu ödemesi veya mal bildiriminde bulunması gerektiği bildirilir.

Kendisine ödeme emri tebliğ edilen kişi; “böyle bir borcu olmadığı”, “kısmen ödediği” veya “borcun zaman aşımına uğradığı” hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir.

İtiraz komisyonu bu itirazları en geç 7 gün içinde karara bağlamak zorundadır.

Zaman Aşımı

“Zaman aşımı; bir alacağın doğumunu takip eden ve kanunla belirtilmiş olan süre içinde alacaklının, hakkını istememesi veya borçluyu dava etmemesi nedeniyle, hak isteme veya dava açma olanağını ortadan kalkmasıdır.

Vergi alacağı açısından zaman aşımı, tahakkuk ve tahsil zaman aşımı şeklinde ikiye ayrılır.

1. Tahakkuk Zaman Aşımı

Tahakkuk zaman aşımı; vergi doğuran olayın tespitine dayanır.

Bu çerçevede vergi alacağının doğduğu (vergi doğuran olayın gerçekleştiği) takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak 5 yıl içinde tarh ve tebliğ edilmeyen vergiler tahakkuk zaman aşımına uğrar. Veraset ve İntikal Vergisi’nde ve Emlak Vergisi’nde tahakkuk zaman aşımı, özellikli bir duruma sahiptir.

Nitekim diğer pek çok vergide tahakkuk zaman aşımının tespitinde vergi doğuran olay tarihi dikkate alınırken; veraset ve intikal vergisinde, tahakkuk zaman aşımının tespitinde mükellefiyetin doğduğu zaman esas alınır. Bu çerçevede veraset ve intikal vergisinde tahakkuk zaman aşımı;

Beyanname verilmişse beyannamede gösterilen mallar için beyanname tarihini, Beyannamede gösterilmeyen mallarla beyanname verilmeyen hâllerde intikal eden malların idarece tespit edildiği tarihi,


Terekenin tahriri, defter tutma veya resmî tasfiye hâllerinde mahkemece bu işlemlerin tamamlandığı tarihi izleyen yılın başından itibaren işlemeye başlar.

2. Tahsil Zaman Aşımı

Tahsil zaman aşımı; tarh, tebliğ ve tahakkuk aşamalarını tamamlamış ve kesinleşmiş olan vergi alacağı için söz konusudur.

Vergi alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zaman aşımına uğrar.

Zaman Aşımının Durması

VUK’da işlemeye başlamış olan zaman aşımını durduran çeşitli hâller belirtilmiştir.

Bunlardan ilki vergi dairesi tarafından matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasıdır. 

Duran zaman aşımı takdir komisyonu kararının vergi dairesine verilmesini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder.

Zaman aşımını durduran bir diğer durum mücbir sebebin varlığıdır. 

Mücbir sebeplerden birinin bulunması durumunda, bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez ve zaman aşımı işlemeyen süreler kadar uzar.

Zaman Aşımının Kesilmesi

6183 sayılı Kanun çerçevesinde zaman aşımını kesen hâller; Ödeme, Haciz uygulanması, Cebren tahsil ve takip işlemleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, Ödeme emri tebliği, Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, Yukarda sayılan beş işlemden birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine uygulanması veya bunlar tarafından yapılması, İhtilaflı vergi alacaklarında, vergi yargı organlarınca bozma kararı verilmesi, Vergi yargı organlarınca icranın tehirine karar verilmesi, İki kamu idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı kamu idaresi tarafından borçlu kamu idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi,


Vergi alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması

Terkin

“Silme” anlamına gelen terkin, kesinleşen (muaccel hâle gelen) vergi alacağının kısmen veya tamamen tüm hukuksal sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasıdır.

Terkin nitelikleri itibarıyla doğal afet nedeniyle terkin, tahsil imkânsızlığı nedeniyle terkin; tahakkuktan vazgeçme, yargı kararı nedeniyle terkin şeklinde bir ayrıma tabi tutulabilir.

Doğal Afetler Nedeniyle Terkin

VUK’un 115’inci maddesine göre; yangın, yer sarsıntısı, yer kayması, su basması, kuraklık, don, muzir hayvan ve haşarat istilası ve bunlara benzer afetler yüzünden:

Varlıklarının en az üçte birini kaybeden mükelleflerin bu afetlerin zarar verdiği gelir kaynaklarıyla ilgili olan vergi borçları ve vergi cezaları;

Mahsullerinin en az üçte birini kaybeden mükelleflerin, afete maruz arazi için zararın tahakkuk ettiği hasat ve devşirme zamanına tesadüf eden yıla ait olarak tahakkuk ettirilen

Arazi Vergisi borçları ve vergi cezaları; Maliye Bakanlığınca zararla orantılı olarak, kısmen veya tamamen terkin olunur.

Terkinden faydalanılabilmesi için afetin meydana geldiği tarihinden itibaren 6 ay içinde ilgili kamu idaresine yazıyla müracaat edilmelidir.

Tahsil İmkânsızlığı Nedeniyle Terkin

Bu terkin türüne, vergi alacağının tahsil edilmesinin imkânsız olması veya iktisadi olmaması nedeniyle başvurulmaktadır.

Yapılacak takip sonunda tahsili imkânsız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla olduğu anlaşılan vergi alacaklarında 10 TL’ye kadar olanlar, tahsil zaman aşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilir.

Tahakkuktan Vazgeçme

İkmalen, re ‘sen veya idarece tarh edilen vergi ve bunlara ilişkin cezaların toplam miktarının 21 TL’yi aşmaması ve tahakkukları için yapılacak giderlerin bu miktardan fazla olacağının tespit edilmesi hâlinde, bu verginin aslında ve cezalarının tahakkukundan vazgeçilebilir.

Yargı Kararı Nedeniyle Terkin

Mükellefin kendine yönelik vergi aslı ve ceza işlemlerine karşı, bu işlemlerin tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde vergi mahkemesine dava açma hakkı vardır.

Açılan dava neticesinde vergi mahkemesinin mükellef lehine karar vermesi durumunda, tarhiyat terkin edilir.

Vergi mahkemesinin mükellef aleyhine karar vermesi hâlinde, mükellef Bölge İdare Mahkemesine itiraz veya Danıştay’a temyiz başvurusunda bulunabilir.

Tecil ve Tehir

Tecil işlemi; vergi alacağını ortadan kaldıran bir hâl olmayıp, mükellefin zor duruma düşmesini önlemeye yönelik erteleme işlemidir.

Mükellef; vergi borcunu ödemesi, haczedilmiş malların paraya çevrilmesi veya haciz uygulanması nedeniyle çok zor duruma düşecekse, yazılı istemi ve teminat göstermesi şartıyla kamu alacağı tecil edilir. İlgili kamu alacağına ilişkin tecil işlemi 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınmak suretiyle uygulanır.

Tecil edilen vergi alacağına ilişkin vergi yargı organlarınca yürütmenin durdurulması kararının verilirse tehirden söz edilir ve bu da tecil gibi vergi alacağını ortadan kaldıran bir hâl değildir.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir